فیل بلاند از کالج سلطنتی لندن میگوید: تلاش برای تفسیر آنچه در منظومهی شمسی رخ داده، بدون دانستن اینکه شهابسنگها از کجا میآیند، مثل این است که بخواهیم زمين شناسي بریتانیا را با استفاده از سنگهایی که در حیات خانهمان افتاده تفسیر کنیم! برای حل این مشكل، بلاند و تیمش شبکهی کویری فایر بال را در سال 2006 در کویر نولاربور، غرب استرالیا، برپا کردند. این شبکه، در حال حاضر با چهار دوربین روبوتیک که در 250 هزار کیلومتر مربع گسترده شدهاند، به نور دهي فیلمهای عکاسی در شب های صاف میپردازد. اگر دوربین ها شهابسنگی نورانی یا آذرگویی را ثبت کنند، در حالی که سنگ سقوط میکند دانشمندان با محاسبهی مسیر حرکت آن با استفاده از روش مثلث بندی، محل تقریبی سقوط را مشخص کرده و سپس به جستوجوی آن بپردازند. منشا کوچک به دنبال اولین رصد انجام شده از یک آذرگوی توسط شبکهی فایر بال در 20 جولای 2007، سه بخش تکهتکه شده از شهابسنگی به نام "بانبورا راکهول" در سالهای 2008 و 2009 پیدا شدند. این شهابسنگ از بازالت که رایج ترین نوع از لاوای سخت شده در زمین است تشكيل شده. دانشمندان فکر میکنند شهابسنگ های بازالتی تکههایی هستند که از سیارک غول پیکر "وستا" کنده شدهاند. اما وستا آنقدر بزرگ است –تقریبا" 530 کیلومتر- که جاذبه آن باعث شده مواد تشکیل دهندهاش در زمان کوتاهی بعد از شکل گیری، به صورت لایه های همگن درآیند. در حالی که ترکیبهای تشکیل دهندهی شهابسنگها، برعکس، نا برابر و ناهمگن اند، که نشان از آن دارد که منشا آنها سیارکی کوچک و چند ده کیلومتری بوده. سنگ ذوب شده محاسبات مداری نشان میدهند این منشا سیارکی در داخلی ترین بخش کمربند سیارکها، بین مشتری و مریخ به دور خورشید میچرخیده تا اینکه یک برخورد، "بانبورا راکهول" را در حدود 10 یا 20 میلیون سال پیش از آن جدا کرده. اما با اینکه سیارک منشا زمانی در کمربند سیارکها بوده، ممکن است در مکانی نزدیکتر به خورشید تشکیل شده باشد. نظریهای که در 2006 مطرح شد، میگوید سنگهای مذابی که در منطقهای نزدیک زهره، زمین و مریخ به دور خورشید در گردش بودهاند، بعدها به داخلی ترین بخش کمربند سیارکها پرتاپ شدهاند. در آن صورت "بانبورا راکهول" میتواند نمایندهی سنگهای مذابی باشد که بعد از به هم چسبیدن زمین را تشکیل دادهاند. بلاند میگوید: سوال بزرگ ما این است که بلوکها و مجموعه های سازندهی سیارات خاکی چه بودهاند؟ این سنگ ما را اندکی به پاسخ نزدیک میکند. Newscientist.com به نقل از اخبار نجوم astronomynews.ir |